موضوع تاب آوری توجه زیادی را در سال های اخیر به خود جلب کرده است. تاب آوری به قابلیت سیستم در مقابله با اغتشاشات شدید بیرونی اشاره دارد. زمانی یک سیستم تاب آور است که بتواند مخاطرات را جذب کرده خود را با شرایط به سرعت در حال تغییر انطباق دهد، بدون این که کارکرد اصلی خود را از دست بدهد. در این مقاله ما یک الگوی داده ستانده منطقه ای را برای بررسی تاب آوری انرژی یک اقتصاد در الگوی چند کشوری برای سال 2014 استفاده کرده ایم که وابستگی های بین بخشی و بین منطقه ای را در ساختار اقتصادی در نظر می گیرد. این الگو اثرات اختلال تولید انرژی تصادفی بر کل سیستم داده ستانده چند منطقه ای را به شکل کسری تقاضای نهایی محاسبه می کند. نتایج نشان می دهد زمانی که عرضه برق کاهش می یابد تقاضای بخش ها از دیگر حامل های انرژی افزایش می یابد یعنی این حامل های انرژی را جانشین برق می کند، اما در حالت کلی سایر حامل های انرژی جانشین مناسبی برای تمام بخش های اقتصادی نیستند. همچنین در حالت تعامل اقتصادی بروز شوک در یک منطقه توسط دیگر مناطق پوشش داده می شود. بنابراین مشارکت بین مناطق به طور قابل توجهی تاب آوری انرژی فردی و جمعی را بهبود می بخشد.

به جرات می توان گفت که تا اواسط قرن هیجدهم میلادی شاخص امید زندگی در بدو تولد (شانس متوسط زندگی برای یک نوزاد) در هیچ کشوری به رقمی بالاتر از 35 سال نرسیده بود. در اواسط قرن نوزدهم شاخص امید زندگی در تعدادی از کشورهای اروپای غربی و شمالی به 40 سال رسیده است. این افزایش بی سابقه در امید زندگی در مدتی نسبتاً کوتاه را مرحله انتقالی مرگ و میر نام نهاده اند. معمولا در طی مرحله انتقالی علل مرگ و میر از بیماریهای عفونی و انگلی (برون زا) به بیماریهای غیر عفونی و انگلی (درون زا) تغییر می یابد. بدین ترتیب مرحله انتقالی مرگ و میر ملازم با انتقال اپیدمیولوژیک است. از آنجایی که تعریف و اندازه گیری مرگ و میر پیچیدگی های چندانی ندارد، شاخص های مرگ و میر و علل فوت مدتها در ارزیابی وضعیت بهداشت به طور بلامنازع به کار گرفته می شدند. در چند دهه اخیر صاحبنظران شاخص های مرگ و میر را که معرفهای غیر کافی برای ارزیابی وضعیت بهداشتی هستند، مطرح و درباره آن بحث کرده اند و این نظر که اتکا به شاخص های مرگ و میر به تنهایی نمی تواند ارزیابی درستی از وضعیت بهداشتی به طور فزاینده ای مورد توجّه قرار گیرد.

موضوع دسترسی به خدمات شهری از جمله مسائل مهمی است که فضای شهر را از ابعاد گوناگون تحت تأثیر قرار می دهد. در برخی مواقع عدم دسترسی مناسب به برخی کاربری ها، سلامت افراد را نیز در معرض خطر می اندازد. خدمات بهداشتی-درمانی نمونه ای از این دست است که الزام دسترسی به موقع و مناسب به آن، برای همه ی افراد جامعه ضروری است. دسترسی به خدمات از دو بُعد دسترسی فضایی و دسترسی غیرفضایی قابل بررسی است. در این میان شرایط و ویژگی های اقتصادی-اجتماعی جامعه از جمله ابعاد مهم دسترسی غیرفضایی به شمار می آید؛ چراکه دسترسی غیرفضایی مبیّن شرایط اجتماعی و اقتصادی جمعیت استفاده کننده از خدمات است. براین اساس در این مطالعه سعی شده است، دسترسی غیرفضایی به خدمات بهداشتی-درمانی در شهر مشهد مورد تحلیل قرار گیرد. برای این منظور ابتدا مدل مفهومی تحقیق با استفاده از 8 شاخص اجتماعی-اقتصادی تأثیرگذار در سطح 1266 حوزة آماری ساخته شد. استفاده از مدل تحلیل عاملی در خصوصِ ویژگی های اجتماعی-اقتصادی حوزه ها، منجر به شکل گیری 2 عامل اقتصادی و اجتماعی شد که بیش از 74% از کل تغییرات واریانس ها را تبیین می کند. نتیجة به دست آمده از تحلیل عاملی برای هر حوزه به تفکیک هر عامل در محور مختصات (x, y) ترسیم شد و جایگاه هر حوزه به دست آمد. نتیجة این بررسی نشان داد که در شهر مشهد وضعیت متفاوتی از نظرِ شاخص های دسترسی غیرفضایی قابل مشاهده است؛ به گونه ای که 21. 6 درصد از جمعیت به دلیلِ پایین بودن جایگاه شاخص های اجتماعی و اقتصادی، اولویت نخست برنامه های بهداشتی-درمانی در خصوصِ ارتقای شاخص دسترسی غیر فضایی به شمار می آیند که این مسئله می بایست در خصوصِ توسعة برنامه های بهداشتی و درمانی مورد توجه قرار گیرد.

مناطق آزاد از ابزارهای دولت ها برای تحقق راهبرد برونگرا در پارادایم جهانی شدن، از اصلیترین کانونهای توجه سرمایه گذاران محسوب میشود که از بدو تشکیل زمین مهمترین عامل در بین دیگر عوامل تولید مورد توجه می باشد و آنچه بعد از سپری شدن چندین دهه از تشکیل مناطق آزاد لازمه تغییر است تغییر رویکرد در برنامه ریزی در این نواحی لازم می باشد در پژوهش با رویکرد آینده نگاری به شناسایی مهمترین عوامل مؤثر، میزان و چگونگی تأثیرگذاری این عوامل بر یکدیگر و بر وضعیت آینده توسعه فضایی منطقه آزاد ارس می پردازد که در واقع زمینه تدوین سناریوها در مراحل بعدی و همچنین تدوین راهبردها، برنامه ریزی و سیاستگذاری برای رسیدن به سناریوهای مطلوب را فراهم میکند که از روش های دلفی و تحلیل اثرات متقاطع و نرم افزار میک مک به شناخت پیشران ها پرداخته است و از لحاظ روش توصیفی – تبینی و نتایج، کاربردی است در مرحله اول، 51 متغیر در قالب 4 عامل (اقتصادی، سیاسی و نهادی، اجتماعی و گردشگری و کالبدی و محیطی) ، شناسایی و از میان عوامل میزان تأثیرگذاری بر یکدیگر و بر آینده با روشهای مستقیم و غیرمستقیم، 13عامل کلیدی، جذب سرمایه، تحریم های بین المللی، توسعه دشت های کشاورزی و گلخانه ای، توسعه بخش صنعت، صادرات، قیمت زمین، توسعه شهری و روستایی، روابط دیپلماتیک با کشورهای حوزه قفقاز، رقابت منطقه ای با سایر مناطق آزاد، زیرساخت های گردشگری، رونق تجارت، تسهیل در واردات و مناقشه قره باغ و روند صلح، انتخاب، که بیشترین نقش را در توسعه فضایی آینده منطقه آزاد ارس، ایفا می نماید.

مقدمه: این پژوهش به منظور طراحی الگوی برنامه ریزی عملیاتی برای سطح اول شبکه های بهداشتی درمانی ایران در سال 1387 انجام گرفت.مواد و روش ها: در این مطالعه کاربردی که به شیوه توصیفی- تطبیقی انجام شده است تعدادی از کشورها و سازمان های بین المللی دارای نظام فراگیر برنامه ریزی و تعدادی از سازمان های منتخب داخلی مورد بررسی قرار گرفتند. داده های مورد نیاز کشورهای منتخب، از طریق فرم جمع آوری داده ها و در سازمان های داخلی از طریق مصاحبه گردآوری شده و الگوی اولیه بر اساس آن ها ارایه گردید. الگو از طریق روش دلفی به آزمون گذاشته شده و با نظر خبرگان تغییرات لازم در آن صورت گرفته و الگوی نهایی ارایه گردید.نتایج: کلیه سازمان های خارجی و منتخب داخلی دارای سیستم برنامه ریزی بوده ولی هیچ یک از واحدهای سطح اول مراقبت های بهداشتی ایران دارای سیستم برنامه ریزی منسجم نبوده و از الگوی خاصی پیروی نمی کردند. در وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی ایران نیز از سال 1387 الگویی نرم افزاری برای برنامه ریزی عملیاتی در سطح ستادی مورد استفاده قرار گرفته ولی در سطوح پایین تر به خصوص مراکز بهداشتی درمانی شهری و روستایی الگویی وجود نداشت. در کلیه کشورهای منتخب الگوی برنامه ها شامل عنوان، اهداف یا نتایج مورد انتظار، زمان بندی، فعالیت ها و نظام بودجه بندی و پایش و ارزشیابی بوده ولی در الگوهای رایج کشور ایران گرچه اجزای یاد شده وجود داشت ولی مبناهای علمی در تدوین برنامه های عملیاتی به چشم نمی خورد. مکانیزم طراحی برنامه ریزی پیشنهادی اولیه دارای 8 مرحله بوده که پس از سه مرحله نظرسنجی خبرگان 7 مرحله مورد تایید قرار گرفت.نتیجه گیری: بهره گیری از الگوی برنامه ریزی عملیاتی پیشنهادی می تواند به بهبود شاخص های عملکردی سطح اول شبکه های بهداشتی درمانی ایران منجر گردد.

تحقیق حاضر، در جهت برنامه ریزی آموزشی پیشگیری از ایدز، با استفاده از الگوی اعتقاد بهداشتی، به صورت توصیفی ـ مقطعی در سال تحصیلی 84-83 بر روی 664 دانشجوی جدیدالورود دانشگاه تهران انجام گرفت. ابزار مورد مطالعه، پرسشنامه پژوهشگر ساخته بود که شامل اطلاعات جمعیتی، سوالات آگاهی، سازه های الگوی اعتقاد بهداشتی (حساسیت درک شده، شدت درک شده، منافع و موانع درک شده) و نگرش به طرد بیماران و سوالات رفتارهای پرخطر و قصد انجام آزمایش HIV بود. شیوه نمونه گیری به صورت طبقه ای و منظم (سیستماتیک) بود. داده ها با استفاده از نرم افزار Access 2002، SPSS 14، آزمون های کای مربع (Chi-square)، ضریب همبستگی پیرسون و آزمون آنوا  (Anova)مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. مطابق نتایج این مطالعه، میانگین سنی دانشجویان 18.74±1.8 و 57.5 درصد از آنها دختر بودند. بر اساس رفتارهای خود گزارش دهی، 4.1 درصد از آنها سابقه مصرف سیگار داشتند و 2.9 درصد مواد مخدر یا مشروبات الکلی مصرف کرده بودند، 1.5 درصد سابقه ابتلا به بیماری های آمیزشی و 58.1 درصد مایل به انجام آزمایش HIV بودند. مهم ترین منبع کسب آگاهی دانشجویان درباره ایدز، تلویزیون، روزنامه ها و مجلات بودند و 26.46 درصد نیز سطح آگاهی خود را در مورد بیماری ایدز ناکافی اعلام کرده بودند. 71.1 درصد از دانشجویان مورد بررسی نیز شانس خود را برای ابتلا به ایدز، کم گزارش نموده بودند. اکثر دانشجویان از سطح آگاهی بالایی برخوردار بودند. بین میزان آگاهی و شدت و حساسیت درک شده ایدز و منافع درک شده نسبت به انجام آزمایش HIV ارتباط آماری معنی داری وجود داشت. بین حساسیت و شدت درک شده نیز رابطه آماری معنی داری به چشم می خورد. در این مطالعه، سازه منافع درک شده آزمایش  HIVالگوی اعتقاد بهداشتی تنها پیش بینی کننده قصد انجام آزمایش HIV بود. عدم دسترسی به مراکز بهداشتی ـ درمانی انجام دهنده آزمایش و ترس از نتیجه آن به عنوان بیشترین مانع انجام آزمایش از طرف دانشجویان ذکر گردید. دانشجویان به ایدز حساس بودند و آن را بیماری وخیمی می دانستند، اما باید در مورد چگونگی اعلام نتیجه آزمایش و میزان خدمات و نشانی های مراکز مشاوره، اطلاع رسانی بیشتری صورت گیرد. این پژوهش، انجام مطالعه مداخله ای را با استفاده از نظریه ها و الگوهای تغییر رفتار در سطح فردی و سازمانی پیشنهاد می کند.